Hoogtepunten vanaf 2002

 

In 2002 kwam ik ook als vrijwilliger bij het gemaal nadat ik gestopt was met mijn werk op de centrale bij Eenheid 13 in Nijmegen. In die periode was de centrale nog volop in bedrijf op steenkool en men sprak zelfs over verlenging van de levensduur met de nodige nieuwe investeringen. Uiteindelijk werd deze centrale definitief gestopt eind 2015. Doordat ik nog vele jaren regelmatig op de centrale kwam, voor allerhande ondersteuning van het stoomgemaal, sprak ik veel oud collega’s. Het gemak van mailverkeer kwam in die periode goed op gang en zodoende kon ik de nieuwsbrief van Monumentenstichting  Baet & Borgh aan velen doorsturen. Op die manier kwamen er ook een aantal nieuwe vrijwilligers bij het stoomgemaal. Op PR gebied  was er dus een nieuwsbrief. Ook was er een website van Stoomgemaal De Tuut in de lucht.

Zie:

http://stoomgemalenmaasenwaal.nl/stichting-baet-en-borgh-krijgt-het-stoomgemaal-in-eigendom/

 

 

 

De nieuwsbrief  gaf meestal aan wat er zoal gebeurde in de afgelopen periode van het jaar. Dat waren dus de hoogtepunten. De details  las ik na in de wekelijkse Tuutjournaals en ook die zal ik trachten per jaar te presenteren.

In de periode dat ik in 2002 begon was er al een grote reparatie verricht om de persbuis van de bemalingspomp 1 weer  dicht te krijgen. Ook was men bezig met restauratie van Machine 2. In de nieuwsbrief schreef men het volgende.

juni 2002 bl2   over de persbuis en over Machine 2.

De reparatie van de persbuis is duidelijker te zien op een tekening. De schuine leiding links vanaf de pomp had onder de grond een scheur in het pijpmateriaal (rode pijl) waardoor er luchtlekkage ontstond en de pomp niet vol te krijgen was met water. Later bleek in pomp 2 het zelfde euvel te zijn ontstaan. Dit leest u verder in de latere Tuutjournaals want daar begon ik pas enkele jaren later mee en uiteraard  in de nieuwsbrief.

 

 

 

 

Persbuis pomp van de tuut

 

 

 

 

 

 

Eind 2002 stond er in de nieuwsbrief dat Ketel 1 gekeurd moest gaan worden. Ook werd er verder gewerkt aan de restauratie van Machine 2 en  de waaier van pomp 2 werd gedemonteerd voor de nodige draaiwerkzaamheden bij het bedrijf Sepers.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dec 2002 bl1

Ook werd vermeld dat er overleg gaande is om de sluizen van het complex te restaureren.

dec 2002 bl2

 

Stoomjaar 2003

Begin 2003 werd Ketel 1 goedgekeurd. Dat was dus de eerste herkeuring na twee jaar.

De astappen (glimmend deel rechts) van bemalingspomp 2 zijn afgedraaid en er zijn nieuwe lagerbussen voorzien. De pomp is weer beschikbaar maar niet goed bruikbaar zoals later zal blijken. Besloten werd om alleen met de stoommachine te draaien maar de pomp pompte geen water. Dat was goed te doen met de kleine Ketel 1.  De diverse onderdelen van Machine 2 hebben meer tijd nodig voor restauratie  en daardoor is de verwachting  dat deze machine pas volgend jaar na lange tijd van stilstand zal draaien.

 

 

Stoomjaar 2004

Er werden zoals gebruikelijk elk jaar gemiddeld zes stoomweekenden georganiseerd. Dat betekende dat we regelmatig een beroep moesten doen op steeds dezelfde mensen die ervaring hadden met stoomketels en stoommachines. Gelukkig kwamen er nieuwe vrijwilligers bij de groep en omdat het Handboek voor het stoomgemaal door Jaap Garsijn  beschikbaar was konden we (Bonne van Dekken en ikzelf) ook de opleiding ter hand nemen.

In de winterperiode werden instructie avonden georganiseerd in het bezoekerscentrum en met hulp van de overheadprojector (een beamer was nog niet uitgevonden/beschikbaar) werden de cursusonderdelen verduidelijkt. In die periode bleek ook heel duidelijk dat de verwarming in die bezoekersruimte te veel lawaai maakte en eigenlijk ongeschikt was.

De restauratie van Machine 2 werd in mei afgerond  en deze machine kon na ongeveer 18 jaar “uitgebreid onderhoud  en veel vuile klussen” weer draaien. Hij had 37 jaar stilgestaan en was bijna met de andere installatiedelen naar de Hoogovens  afgevoerd.  Dijkgraaf G. de Kok zette de machine weer in bedrijf onder het toeziend oog van vele oud vrijwilligers van het eerste uur.  TV Gelderland maakte een opname voor het programma Buitengewoon.

 

Er is een restauratierapport en een plan van aanpak gemaakt voor de bouwkundige werken van de noorder- en de zuidersluis. De zuidersluis is afgesloten en nu benut om de persbuizen van de twee bemalingspompen onder te brengen.

Links de nog open sluis en rechts de sluis waarop De Tuut gebouwd is.

 

 

 

Helemaal links is de open sluis te zien en rechts de sluis waarop De Tuut gebouwd is.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De stoominstallatie is dit jaar gedurende zeven weekenden opgestart. Er kwamen ongeveer 3500 bezoekers.

Eind oktober 2004  schreef ik een eerste verslag over de werkzaamheden en dat zou ik tot eind 2014 blijven doen. Van de volgende jaren maak ik een  samenvatting van de meest technische werkzaamheden zoals genoemd in de Nieuwsbrieven  Monumentaal.

In de afzonderlijke Tuutjournaals zijn de details te lezen van jaar 2005 tot 2014.

Stoomjaar 2005

 

 

 

 

Voor de opslag van stookhout, de kolenaanhanger en diverse andere middelen werd een berging gebouwd.

In 2009 werd hij weer gesloopt omdat er meer ruimte nodig was voor een werkplaats.

 

 

 

Tijdens de stoom weekenden draaiden beide machines onbelast, dus zonder pomp, voor het publiek en ketel 1 was hiervoor in bedrijf.

In het najaar zin de werkzaamheden aan het sluizencomplex opgestart.

Stoomjaar 2006

De restauratie van de sluizen is in volle gang.

 

We draaien heel bewust met beide stoommachines maar we pompen geen water. Afgezien van de beperkte stoomproductie van Ketel 1 is er nog een reden om dit zo te doen. De as van de stoommachine en de as van de bemalingspomp bleken bij zgn. lasermetingen niet in één lijn te liggen. Hierdoor ontstaat wringing en slijtage. Nagedacht wordt hoe we dit kunnen oplossen.

Willen we echt kunnen pompen dan moet er een grote ketel beschikbaar zijn. Er wordt besloten om Ketel 2 schoon te gaan maken voor een uitgebreide inspectie.

Om het publiek op veilige afstand van draaiende delen te houden is door de Arbo commissie een voorstel gemaakt voor het plaatsen een extra hekwerk bij de stoommachines.

Het stoomgemaal werd ook een trouw locatie en werd dit jaar voor het eerst als zodanig gebruikt.

Er kwamen dit jaar ongeveer 2500 bezoekers.

Dit jaar kwam Lieuwe Elzinga (de laatste stoom machinist van De Tuut) nog op bezoek en ik kon hem uitvragen voor een verhaal

Na het stookseizoen  begonnen we met de werkzaamheden voor de twee jaarlijkse ketelkeuring.

Stoomjaar 2007

De  eerste gedachten en ideeën ontstaan om het bezoekerscentrum te verbeteren (meer comfort) en te vergroten zodat we iets meer publiek kunnen ontvangen. Tevens willen we de vrijkomende ruimte benutten voor opstelling van oude dieselmotoren  die voorheen in gemalen draaiden.

 

 

Bij de open dag van de kolengestookte centrale in Nijmegen was De Tuut met een stand aanwezig. Er kwamen in dat weekend 4200 mensen naar de centrale.

Piet van Geenen kwam met twee broers (Wim en Adriaan) op bezoek en werd uitgebreid geïnterviewd waardoor er weer ideeën ontstonden om De Tuut nog meer in ouderwetse staat terug te brengen. Hij vertelde over de ouderwetse kakdoos achter de kolenloods en de handpomp om de ketel op te vullen na een ketelkeuring.

De eerste groep stokers slaagden voor hun theoretisch en hun praktisch examen.

De arbogroep begon met het opstellen van een calamiteiten- en ontruimingsplan.

Nu beide stoommachines kunnen draaien maar niet kunnen pompen zochten de techneuten een nieuwe uitdaging door  Ketel 2 en 3 schoon te maken voor inspectie. Het werd wederom een grote klus met veel in- en uit de ketel kruipen via het ovale mangat van 300 bij 400mm.

We begonnen met de sloop van de ruimte  achter het bezoekerscentrum en de realisering van een nieuwe toiletgroep.

De plannen voor de inrichting van de ruimte krijgen verder gestalte.

Ketel  1 werd uitgevoerd met een stikstofinstallatie voor ketel conditionering  tussen de stoom weekenden.

Er kwamen 1300 betalende bezoekers dit jaar.

 

Stoomjaar 2008

De plannen voor de verbouwing van de kolenloods  werden verder ontwikkeld. De ruimte van Peer V. willen we optimaal gaan benutten. Tijdens het ontruimen en slopen van deze ruimte vroeg ik Peer hoe hij eea zou aanpakken gezien de wensen die we hebben. Hij kwam met het idee om de

links Gerben de J. en rechts Peer V.

vrijwilligersruimte boven in de nok te maken met een trap achter de toiletgroep. Thuis werkte ik samen met mijn vrouw het plan verder uit op papier. Gelukkig hadden we een vrijwilliger in de groep, namelijk Gerben de J. , die alles digitaal tekende en de benodigde materialen op een stuklijst presenteerde.

Gerben op de computer an het werk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Stork Ricardo van Gemaal De Waakzaamheid die al jaren in de opslag stond  werd met hulp van defensie naar De Tuut gebracht.

Voor de instapplaats van de rondvaartboot is een aparte aanlegsteigers aangelegd zodat veilig ingestapt kan worden.

Aan het einde van het jaar was de vrijwilligersruimte, omkleedruimte en de eigen keuken  gerealiseerd.

Er werden diverse onderzoeken verricht aan Ketel 2. Er wordt een stappenplan gemaakt voor de herkeuring.

Er werden 2600 betalende bezoekers ontvangen en rondgeleid.

Defensie hielp ons met het vervoeren van de Crossley dieselmotor onderdelen uit een bouwvallige schuur naar De Tuut.

Stoomjaar 2009

Ketel 1 werd wederom goed gekeurd na de grote twee jaarlijkse  keuring.

Het bezoekerscentrum met het buffet is volledig vernieuwd  opgeleverd en  is een stuk comfortabeler geworden terwijl het de oude sfeer blijft uitdragen. Het krijgt de naam Stoomcafé.

Buffet oude situatie koude vloer

Buffet nieuwe situatie met vloerverwarming

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De as van bemalingspomp 1 lag niet meer in lijn met de stoommachine as. Er zijn nieuwe excentrische lagers besteld en geleverd. Eenvoudig neergeschreven maar er kwam heel wat bij kijken om de afdichting van waaier en huis ook excentrisch te krijgen.

Het onderzoek van Ketel 2 verloopt langzaam maar gestadig. De oververhitter van deze ketel zal ook onderzocht moeten worden en dus wordt hij na 40 jaar uit de bemetseling getakeld.

Er werd gewerkt om het achterste deel van de kolenloods in te gaan richten voor de opstelling van de twee dieselmotoren. Aan het einde van het jaar stonden deze twee motoreen op hun stevige betonnen fundaties.

De houtberging die in 2005 gemaakt was  werd gesloopt voor de bouw van een grote werkplaats. Die was nodig om de aanwas van vrijwilligers de ruimte te geven om de vele klussen aan te pakken.

Er kwamen 3150 betalende bezoekers langs en velen maakten gebruik van de rondvaartboot voor een tochtje door de prachtig gerestaureerde noordersluis. De rondvaartboot kreeg de naam Jan Douwes.

Jan Douwes tijdens de naamgeving

Hij was jarenlang de steun voor de vrijwilligers in de periode dat er vrijwel geen geld en middelen waren. Jan Douwes zorgde voor de koffie en gaf gelegenheid voor de grote boodschap!!!!!

 

Schipper Arsak T. en rondleider/machinist Mart v.d. B. met bezoekers

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stoomjaar 2010

 

 

Stoomjaar 2011

Stoomjaar 2012

Stoomjaar 2013

Stoomjaar 2014